|
|
||||||
|
گزیده ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
|
چشم انداز ایران - شماره 43 اردیبهشت و خرداد ماه 1386
معرفي كتاب
متون مقدس، تعاملها و تقابلها نويسنده: تقي رحماني انتشارات صمديه، چاپ اول 1385 186 صفحه، 2500 تومان، تلفن تماس: 66936575ـ021 اين كتاب شامل پيشگفتار و چهار فصل است. فصل اول؛ تعامل ميان اناجيل اربعه و عهد جديد ـ تورات و عهد عتيق ـ قرآن، فصل دوم؛ تعامل فرم و محتوا در عهد عتيق، فصل سوم؛ عهد جديد و تعامل با عهد عتيق و فصل چهارم؛ قرآن و تعامل با عهدين. تنوع در جلوهگاه توحيدي الف. آرمان "در جلوهگاه توحيدي تنوع سر ميزند و در تنوع ميتوان به روح مشترك رسيد، از يكسانانگاري فاصله گرفت و از بياشتراكي ميان اديان نيز برائت جست." كتاب "متون مقدس، تعاملها و تقابلها" با چنين ادعايي به بررسي سه متن توحيدي عهدين و قرآن ميپردازد. نويسنده در ابتداي كتاب سه روش براي بررسي متون معرفي ميكند: 1ـ نگاه بينامتني كه به بررسي اشتراكات اصولي و بنيادين سه متن ميپردازد. از اين منظر رحماني غايت آمال و مباني اعمال هر سه متن را يكسان ميداند. 2ـ روش در نگاه بينامتني: در اين روش به بررسي اشتراكات و تفاوتها در شكل و گوهر سه كتاب ميپردازد و نقش زمان و مكان را نيز در نظر ميگيرد. 3ـ روش تطبيقي ـ تأويلي: تقي رحماني مدعي است اين روش شايد به حوزه جامعهشناختي و تاريخي اديان تطبيقي نزديكتر باشد. او منتهاي تطبيق را تأويل بهمعناي رابطه ميان افق متن و افق خواننده ميداند. نويسنده در اين كتاب با روشهاي بالا وارد هر سه كتاب ميشود و با بيش از 300 ارجاع به متون مقدس در پي اين جمعبندي است كه اديان توحيدي داراي ريشهها و آفاق مشتركاند. هر چند در زمينهاي گوناگون برويند و ناچار برخي ويژگيهاي متفاوت هم بيابند. فصل اول كتاب به تعامل ميان متون مقدس ابراهيمي اختصاص دارد. البته با اين دغدغه كه در هر سه كتاب به جوهر ويژگي رحمت خداوندي در مقابل اعمال خوب و بد انسان با توجه به شرايط زماني خاص خود توجه شده است. فصل دوم كتاب به تعامل فرم و محتوا در عهد عتيق، فصل سوم به بررسي تعامل عهد جديد و عهد عتيق و به تفاوت آنها در تفسير و احكام ميپردازد تا "همزاد" بودن آنها مستفاد شود و مراد از اين همزادي انطباق نباشد. در فصل چهارم تعامل عهدين و قرآن گشوده ميشود و ادعاي نويسنده اين است كه قصد نداشته با مرجع دانستن قرآن تطور تاريخي اسلام را در طي قرون و تفاوت آن با قرآن و سنت انبيا را ناديده بگيرد. نگاه مومنانه نگارنده به دغدغهاش چيزي از بار مستندبودن اثر نكاسته است، اما شايد برخي حوزهها همچون نگاه اديان ابراهيمي به معاد از ديد نگارنده دور مانده باشد كه ميتواند امتداد سير پژوهشهاي اين پژوهشگر باشد. *** ده چهره، ده نگاه نويسنده: سيدجلال قيامي ميرحسيني انتشارات خانه آبي، چاپ اول 1385 720 صفحه، 6000 تومان، تلفن تماس:2224211ـ0511 در اين مجموعه، ضمن آشنايي با زندگي و ديدگاههاي دهتن از شخصيتهاي معاصر، خاطرات و مطالب جديدي درباره برخي از مشاهير، همچون دكترمصدق، آيتالله كاشاني، صادق هدايت، نيما يوشيج، غلامرضا تختي، فروغ فرخزاد، مهدي اخوان ثالث، بزرگ علوي، جلال آلاحمد، محمدتقي شريعتي، علي شريعتي، محمود فرخ، ذبيح بهروز، محمود حسابي، عبدالحسين زرينكوب، مجتبي مينوي، عبدالهادي حائري، سيدجلالالدين آشتياني، كاظم سامي، غزاله عليزاده و... را خواهيم خواند. در مورد بعضي وقايع مهم تاريخي مانند كشف حجاب و حادثه مسجد گوهرشاد، جنگ جهاني دوم و شهريور 1320، نهضت ملي شدن صنعت نفت و كودتاي 28 مرداد احزاب سياسي، انقلاب 57 و... نكتههاي تازهاي طرح شده است. برخي موضوعهاي ديگر كه در اين كتاب مورد بحث قرار گرفته، عبارت است از: خراسانشناسي، درگيري سنت و مدرنيته در ايران، جنبش فمينيستي، عرفان و تصوف اسلامي و... *** مفهوم عدالت در انديشه جان استوارت ميل نويسنده: نرگس تاجيك نشاطيه انتشارات موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، چاپ اول 1385 137 صفحه، 1200 تومان، تلفن تماس: 88787274 در دوران مدرن نقطه ثقل تعريفها و نظريههايي كه در مورد عدالت ارائه ميشد، پيرامون انسان و حضورش در عرصههاي اجتماعي، سياسي و اقتصادي متمركز شد. همين مركز ثقل بود كه موجب ميشد نظريهاي در مورد عدالت، پيشفرضهايي درباره ويژگيهاي بارز انسان، ازجمله رفتار عقلاني و احساس لذت و درد داشته باشد. در اين ميان جان استوارت ميل سعي كرد با توجه به اصول مكاتب ليبراليسم و اصالت سود و ايجاد تركيبي از ويژگيهاي رفتار عقلاني، توانايي گزينش و احساس لذت و درد و فضايي گسترده براي عدالت ترسيم كند. بنابراين درحالي كه انتظار ميرفت مفهوم عدالت، محتوايي سودگرايانه داشته باشد و برمبناي حقوق و آزاديهاي فردي شكل گيرد، يا محتواي سودگرايانه داشته باشد و سود را برتر بداند، ميل، استادانه در كنار معنابخشيدن به عدالت، با تعلق حقوق و آزاديهايي به تكتك افراد و رعايت آنها، نسبتي هم ميان عدالت و سود برقرار كرد و اصول عدالت را بهسوي منفعت سوق داد. در اين كتاب رابطه حق و عدالت در نظر ميل بررسي ميشود و به نظر ميرسد ميل عدالت را بر "حق" استوار ساخته، ولي در تحليل نهايي "منفعت" را نيز در نظريه خود وارد كرده است. *** سرزمين سوخته/ ديپلماسي بريتانيا در سيستان نويسنده: دكتر رضا رئيس طوسي انتشارات گام نو، چاپ اول 1385 347 صفحه، 4000 تومان، تلفن تماس 77529907 ـ 021 در توضيح پشت جلد كتاب مي خوانيد: "دشت گُر گرفته و بيآب سيستان، با مردمي كه از اين همه بيتوجهي به جان آمدهاند، با چشماني كه حتي "اشك" نيز در آنها خشكيده است، الزاماً مأيوسانه به سرنوشت ذلتبار خويش مي نگرند. تصوير واقعي سيستان امروز ، "مزارعي" است كه به "شوره زار" تبديل گشته و قبرستان گستردهاي است كه ميليونها ماهي از عطش مرده درياچه هامون را و دهها هزار گاو و گوسفند را، در سينه باز و هر دم فزاينده خود جاي داده است. صحنه دلخراش "قبر"گونههايي كه در زمين كنده شدهاند و بچهها از گزند تابش آفتاب بيامان تابستانه كوير و هجوم داغ بادهاي سوزان "120" روزه كوير سيستان در آن قرار دادهاند دل هر انسان بيرحمي را به رحم درميآورد." *** عوامل توسعه نايافتگي ايران نويسنده: محمود نكوروح انتشارات چاپخش، چاپ اول 1384 503 صفحه، 2400 تومان، تلفن تماس: 66640411ـ021 در توضيح پشت جلد كتاب ميخوانيد: توسعه: عبارت است از ساختن و پرداختن خود ـ شهر ـ جهان جامعه و حتي يك قرارداد اجتماعي و ضوابطي كه در آن اصل مرجع حقوق بشر بوده چه "موتور توسعه حقوق بشر است" تا در سايه آن هركس بتواند با خلق پياپي خود، جامعه و جهاني ديگر و خصوصي، كنشهاي متفاوت نشان دهد و حتي ايجاد دولت وظيفهمند كه هر برنامه و عمل آن بايد داراي يك توجيه حقوقي و تخصصي بوده و زمينهساز شكوفايي انسان در حوزههاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و تكنيكي باشد. بر اين مبنا ما وارد رابطه ملت ـ دولت شده، رابطهاي كه باز هم مبتني بر حقوق به علاوه برابري فرصتهاست و... با آغازي چنين، بخشهايي از جهان به تقسيم كار اجتماعي، هويت مدرن كه هويت شغلي و تخصصي است، در يك نظام دموكراتيك و متعادل رسيد، پيامد اين روند، انقلاب صنعتي اول، دوم و سوم ـ تسخير فضا ـ جهانيشدن ـ مدرنيته و مدرنيزاسيون تا جامعه اطلاعاتي و البته تقسيم جهان به سلطهگر و زير سلطه و... و اما مبناي توسعه: خوديابي، خودسازي و در نهايت بنياد و بناي خود است در برخورد با طبيعت شيء و... سرانجام كندن از خود وابسته به غير، حتي به جبرهاي بودن به جهان و جرأت رهايي و رهاشدن و بدون دخالت ديگري فهميدن، انديشيدن، شدن تا طلب حق و حقوق و به رسميت شناختن "من" و حق و حقوق من موجود حق وجود، حق حيات حق بيان براي خود و همگان، تا حق گذار از سنت، از تاريخ، از گذشته به آينده و... از خرد خودبنياد تا خردجمعي و خرد ابزاري و عبور از حقوق فردي به حقوق جمعي تا رسيدن به فرديت فرد در برابر جمع ـ دولت ـ و... كه هدف دموكراسي است. آنها كه بدينگونه كنش نشان داده "توسعهيافته" و آنها كه از كنش مانده در انتظار غير نشسته و رهايي "توسعهنايافته" و ما كه پايبند زمين و از زمان رانده "عقبمانده"... *** محاكمه قانون (جريان محاكمه جلالالدين فارسي) گردآوري: وحيد پور استاد انتشارات روزنگار، چاپ اول 1380 416 صفحه، 2400 تومان، تلفن تماس: 8897752 ـ 021 *** مجموعه كنگره جهاني بزرگداشت اصفهان به كوشش دكتر فضلالله صلواتي انتشارات اطلاعات، چاپ اول 1385 864 صفحه، 6500 تومان، تلفن تماس 6ـ 29993455 ـ 021
|
|||||